ԼՐՈՅ ԳԻՐ ։ Առաջին ամ տպագրութեան հայերէն թարգմանութեան Պլաք, Աղեքսանդր 1794-1837 արտօնատէր Գրիգորեան, Գէորգ խմբ. Արապեան, Գալուստ տնօրեն text newspaper Թերթ tu Ի Կոստանդնուպօլիս ։ տպ. «Թագվիմի Վագայի» 1832, 1840 1832 1840 continuing arm 8 երես ; 28.3 x 21.8 սմ. 1832 թ․ առաջին թիւին 8-րդ էջին վերջին մէջ կայ նշում․ "ԼՐՈՅ ԳԻՐԸ որ օրական դիպուածները կը ծանուցանէ, յՕսմանեան հզօր Տէրութէն կոչեցաւ ԹԱԳՎԻՄԻ ՎԱԳԱՅԻ, որ յայլ լեզուս Գազէթա և կամ այլ ինչ անուանի։ Թագվիմի վագայի խանէի ամիրէ ١١ կոչված Արքունի տպագրատանը մէջը՝ Տաճկական լեզվաւ տպագրուի սկսած օրէն Լրոյ գրերը մինչև հիմա ١١ Նումէրա տպվեցաւ, այս անգամին տպվելու Լրոյ գիրը ١٢ Նումէրան ըլլալուն համար՝ անկէց թարգմանեալ հայերէն Լրոյ գիրնալ ١٢ Նումէրայէն սկիզբն եղաւ։ Արտօնատէր՝ Աղեքսանդր Պլաք 1832 թ․ առաջին թուին "Թագվիմի Վագայի ։ Լրոյ գիր" անունը յաջորդ թուէն փոխուել է "ԼՐՈՅ ԳԻՐ ՄԵԾԻ ՏԷՐՈՒԹԵԱՆՆ ՕՍՄԱՆԵԱՆ"։ Գ․ Գալէմքեարեանը "Պատմութիւն հայ լրագրութեան" գրքում նշում է․ "Որովհետեւ Թագվիմի Վագայի տաճկերէն լրագրոյն հրատարակութեան օրէն մինչեւ 1832 Յունուար՝ տասնումէկ թիւ հրատարակուած էր, նոյն լրագրոյ հայ թարգմանութեան առաջին թիւն սկսաւ տաճկերէնի 12դ թուէն՝ 1832, Յունուար 13ին, եւ փոխանակ Թիւ 1 դնելու՝ դրուեցաւ Թիւ 12, ինչպէս կը զեկուցուի նոյն թուոյն մէջ։ Այս հայերէն թարգմանութիւնն հրատարակութեան որոշ ժամանակամիջոց չունէր, այլ մերթ 7 օր անգամ մը եւ մերթ 14-20 օր անգամ մը կը հրատարակուէր։ Երկրորդ (որ է 13դ) թուէն սկսեալ անունը կերպարանափոխեցաւ եւ կոչեցաւ Լրոյ գիր Մեծի Տէրութեանն Օսմանեան։" Աղբիւրներ․ <br/><li><a href="https://arar.sci.am/dlibra/publication/188730/edition/171371" target="_blank">Ղուկասյան Վ.Գ. Պոլսահայ մամուլի սկզբնավորման պատմությունից. Պատմա-բանաս․ հանդես, 1969, #1 էջ 182-192</a><li><a href="https://arar.sci.am/dlibra/publication/286658/edition/263176" target="_blank"> Գալէմքեարեան Գ., Պատմութիւն հայ լրագրութեան, Վիեննա, 1893, էջ 25-27</a><li><a href="http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/menalib/content/pageview/2739446" target="_blank"> Johann Strauss "A Constitution for a Multilingual Empire. Translations of the Kanun-i Esasi and Other Official Texts into Minority Languages․" The First Ottoman Experiment in Democracy, page 20 - 52․ Series: Istanbuler Texte und Studien (ITS), vol. 18</a><a href="http://lraber.asj-oa.am/1474/1/61.pdf" target="_blank"></a><li><a href="https://arar.sci.am/dlibra/publication/37801/edition/33941" target="_blank">Ղուկասյան Վ. Գ. «Լրո գիրը» որպէս սկզբնաղբյուր, Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 1969, թ. 6, էջ 61-68</a> Իւրաքանչիւր թիւին էջերի համարակալումը կը սկսի մէկ-ով: Բնագիրը՝ հայերէն Շարունակած է որպէս «ՅԱՅՏԱՐԱՐ ԳԻՐ ԼՐՈՅ» (1840-1842թթ.), «ՅԱՅՏԱՐԱՐ ԼՐԱԳԻՐ» (1846-1849թթ.), «ՍՈՒՐՀԱՆԴԱԿ ԿՈՍՏԱՆԴԵԱՆ» (1849թ), «ՍՈՒՐՀԱՆԴԱԿ ԲԻՒԶԱՆԴԵԱՆ» (1849-1850թթ): Հասարակական քաղաքական կեանք XIX դ 1832 1840 Պարբերականներ տպ. "Թագվիմի Վագայի" Իսթամպուլ Թուրքիա Եւրոպա https://arar.sci.am/dlibra/publication/296106?language=hyw#structure https://arar.sci.am/dlibra/publication/296106?language=hyw#structure AM-YeHGA 150609 20260112154503.0 VMC050 arm